Światłowód ma niskie, ale niezerowe tłumienie, więc w łączu o długości setek kilometrów sygnał trzeba kilkakrotnie wzmocnić. Wzmacniacz optyczny nie jest jednak ideałem: oprócz wzmocnienia dodaje szum ASE, a jego wzmocnienie zależy od długości fali. W systemie WDM oznacza to, że kanały nie są wzmacniane jednakowo.
Ten artykuł pokazuje, jak podejść do projektu łącza dalekiego zasięgu i jak OptiSystem pozwala porównać różne architektury wzmacniaczy, zanim powstanie jakikolwiek sprzęt. Ogólne podejście do analizy systemowej opisujemy w artykule Symulacja szerokopasmowych sieci światłowodowych.
Po co wzmacniacze w łączu dalekiego zasięgu
Budżet mocy łącza maleje wraz z długością włókna i liczbą elementów pasywnych. Gdy moc na odbiorniku spada poniżej progu czułości, trzeba ją odbudować. Wzmacniacze optyczne robią to bez zamiany sygnału na elektryczny, co jest szczególnie wygodne w systemach WDM, w których jeden wzmacniacz obsługuje wiele kanałów naraz.
Konsekwencją jest jednak szum. Każdy wzmacniacz dodaje do sygnału wzmocnioną emisję spontaniczną (ASE), a po kilku odcinkach szum kumuluje się i obniża OSNR. Projektant szuka więc takiej liczby wzmacniaczy, ich mocy pompy i rozmieszczenia, aby sygnał pozostał wystarczająco czysty na końcu łącza.
EDFA: wzmacniacz erbowy
EDFA (Erbium-Doped Fiber Amplifier) to światłowód domieszkowany erbem, pompowany laserem. Jest podstawowym wzmacniaczem w pasmach telekomunikacyjnych. Wzmocnienie zależy od długości włókna, mocy pompy i konfiguracji pompowania.
W OptiSystem EDFA można modelować i badać jego wzmocnienie, noise figure i równomierność wzmocnienia dla wielu kanałów. W materiałach Optiwave pokazano na przykład analizę sieci WDM z EDFA, w której wyrównanie wzmocnienia i noise figure uzyskuje się przez dobór długości włókna i mocy pompy.
Kierunek pompowania i szum ASE
Pompę można wprowadzić zgodnie z kierunkiem sygnału (do przodu) lub przeciwnie (wstecznie). Różnica polega na rozkładzie szumu ASE w światłowodzie wzmacniającym: w konfiguracji z pompowaniem wstecznym ASE jest zwykle mniejsze, co może poprawić sprawność pompowania, natomiast odbity ASE obniża inwersję obsadzeń, zmniejsza wzmocnienie i podnosi noise figure.
Dlatego w projekcie warto porównać konfiguracje na modelu, zamiast zakładać z góry, która jest lepsza. Wynik zależy od mocy sygnału, liczby kanałów i parametrów włókna.
Wzmacniacze Ramana: szersze pasmo
We wzmacniaczu Ramana wzmocnienie powstaje w samym włóknie dzięki rozpraszaniu Ramana wywołanemu przez pompę. Ma ono jedną ważną zaletę: pasmo wzmocnienia zależy od długości fal pomp, więc można je poszerzyć, stosując kilka pomp.
W materiałach Optiwave opisano model wzmacniacza Ramana o płaskim wzmocnieniu w paśmie około 100 nm, z wielowarstwową, wsteczną pompą. Trzeba jednak pamiętać o kompromisie: dyskretne wzmacniacze Ramana mają zwykle wyższy noise figure niż EDFA, a w układach z pompowaniem wielofalowym dochodzi wzajemne oddziaływanie pomp. Dlatego często stosuje się architektury hybrydowe, w których oba rodzaje wzmacniaczy się uzupełniają.
Równomierność wzmocnienia w WDM
W systemie wielokanałowym wzmocnienie nie jest takie samo dla każdej długości fali. Jeśli wzmocnienie jest nierównomierne, kanały na skraju pasma mogą mieć gorszy OSNR niż środkowe, a po kilku wzmacniaczach różnica się powiększa.
OptiSystem pozwala analizować moc i OSNR poszczególnych kanałów po kolejnych wzmacniaczach i badać, czy kanały spełniają wymagania jakościowe. W razie potrzeby można dodać elementy wyrównujące wzmocnienie, na przykład filtry z siatkami optycznymi, które projektuje się w OptiGrating.
Budżet OSNR i jakość transmisji
Ostatecznym celem nie jest moc, lecz poprawna transmisja. Dlatego łącze z wzmacniaczami analizuje się przez OSNR na odbiorniku, a następnie przez BER i Q-factor. Pozwala to sprawdzić, po ilu odcinkach i przy jakiej mocy sygnału jakość transmisji spada poniżej wymagań.
Przy zbyt dużej mocy pojawiają się też efekty nieliniowe, więc zwiększanie mocy nie rozwiązuje problemu. Dlatego projekt wymaga przemiatania parametrów, a nie jednej symulacji.
Parametric sweep dla łącza dalekiego zasięgu
Typowe analizy parametryczne obejmują:
- BER w funkcji liczby odcinków (spanów),
- OSNR w funkcji liczby wzmacniaczy,
- BER w funkcji mocy wejściowej do światłowodu,
- noise figure wzmacniacza w funkcji mocy pompy,
- wzmocnienie w funkcji długości fali,
- jakość najgorszego kanału w funkcji parametrów wzmacniaczy.
Takie wykresy pokazują obszar parametrów, w którym łącze spełnia wymagania, oraz element, który ogranicza system.
Przykładowy workflow projektowania łącza ze wzmacniaczami
1. Zdefiniuj wymagania
Określ długość łącza, przepływność, liczbę kanałów, pasmo, wymagany BER i dopuszczalny margines.
2. Zbuduj model toru bez wzmacniaczy
Zdefiniuj nadajnik, światłowód z tłumieniem i dyspersją oraz odbiornik, aby poznać deficyt mocy i OSNR.
3. Dobierz typ wzmacniacza
Wybierz EDFA, wzmacniacz Ramana lub architekturę hybrydową, w zależności od wymaganego pasma i dopuszczalnego szumu.
4. Ustal parametry wzmacniaczy
Określ moc pompy, kierunek pompowania, długość włókna i miejsce wzmacniaczy w torze.
5. Sprawdź równomierność wzmocnienia
Przeanalizuj moc i OSNR poszczególnych kanałów po kolejnych odcinkach.
6. Dodaj elementy wyrównujące
Jeżeli kanały brzegowe odstają, dodaj filtry wyrównujące wzmocnienie.
7. Uruchom parametric sweep
Zbadaj BER i OSNR w funkcji liczby odcinków, mocy i parametrów wzmacniaczy.
8. Zdefiniuj margines projektowy
Określ, jak daleko od granicy akceptowalnej jakości pracuje łącze i co jest głównym ograniczeniem.
Jakie narzędzie do jakiego zadania
| Zadanie | Narzędzie |
|---|---|
| Model łącza ze wzmacniaczami EDFA i Ramana | OptiSystem |
| OSNR, BER i Q-factor w funkcji odcinków | OptiSystem |
| Filtry wyrównujące wzmocnienie na siatkach | OptiGrating |
| Parametry światłowodu (dyspersja, straty) | OptiFiber |
Najczęstsze błędy w projekcie łączy ze wzmacniaczami
Traktowanie wzmacniacza jako idealnego
Rzeczywisty wzmacniacz dodaje szum i ma nierówne wzmocnienie, dlatego jego model musi zawierać noise figure i widmo wzmocnienia.
Analiza tylko jednego kanału
Kanały skrajne mogą mieć gorszą jakość niż środkowe, dlatego trzeba sprawdzić wszystkie.
Zwiększanie mocy bez analizy nieliniowości
Zbyt duża moc na wejściu światłowodu wprowadza efekty nieliniowe, które obniżają jakość.
Pomijanie kierunku pompowania
Konfiguracja pompowania zmienia szum ASE i sprawność, więc warto ją porównać na modelu.
Jedna konfiguracja zamiast sweepu
Projekt, który działa dla jednego zestawu parametrów, może mieć bardzo mały margines.
Podsumowanie
Projekt łącza dalekiego zasięgu jest kompromisem między wzmocnieniem, szumem i równomiernością wzmocnienia w całym paśmie. Każdy wzmacniacz dodaje szum, a wiele wzmacniaczy w torze sprawia, że szum się kumuluje i ogranicza zasięg.
OptiSystem pozwala porównać architektury z EDFA, wzmacniaczami Ramana i układami hybrydowymi, ocenić OSNR, BER i Q-factor kanał po kanale oraz znaleźć ograniczenie łącza, zanim powstanie sprzęt. Elementy wyrównujące wzmocnienie można zaprojektować w OptiGrating, a właściwości samego włókna sprawdzić w OptiFiber.
Materiały producenta
Strona produktu OptiSystem: Optiwave: OptiSystem
Analiza sieci WDM z EDFA: Optiwave: EDFA-WDM Optical Network Analysis
Model wzmacniacza Ramana o płaskim wzmocnieniu w paśmie 100 nm: Optiwave: 100 nm bandwidth flat-gain Raman amplifier